SPREEK/PRAAT MET UW ARTS

Wat is nodig om een relatie op te bouwen met uw huisarts, pneumoloog (longspecialist), ademhalingstherapeut, apotheker en alle andere leden van uw zorgteam? Eerlijkheid. Teamwork. Voorbereiding. Ondersteuning van anderen. Hier volgen enkele ideeën om over na te denken en acties om te ondernemen, zowel vóór als tijdens uw bezoek aan uw zorgverlener, om uw relatie met uw zorgteam verder te versterken en beter uw aandoening te beheren.

BOUW EEN RELATIE OP MET UW ZORGTEAM

Hoewel uw zorgteam u kan helpen om de gepaste beslissingen te nemen, is het ook belangrijk voor u om het initiatief te nemen en georganiseerd te blijven. Wees proactief en probeer uw behandelingsplan en aandoening onder controle te houden.

Acties om te ondernemen

  • Maak een lijst van alle medicatie die u neemt, inclusief voedingssupplementen en zuurstoftherapie. Meer weten
  • Houd een lijst bij van alle symptomen die u krijgt.
  • Schrijf alle vragen op die u heeft over hetgeen u leest over COPD.
  • Bespreek alle doelen die u wilt stellen voor uzelf en bereik deze met de hulp van uw zorgverlener.1,2 Sluiten

Uw vrienden en familie willen waarschijnlijk helpen. En het is aan u om hen te sturen en ze te laten weten wat u precies nodig hebt. Of het nu rijden naar een afspraak is of het invullen van uw voorschrift, geef uw vrienden en familie specifieke taken om te doen.

Acties om te ondernemen

  • Vind een contactpersoon 'in geval van nood' om u naar de arts te brengen als u daar niet alleen naar toe kunt. Meer weten
  • Verzamel telefoonnummers en beschikbare uren van de personen in uw zorgteam. Deel deze zeker met uw vrienden, familie en de contactpersoon 'in geval van nood'.
  • Houd een lijst bij van alle medicatie die u neemt in het geval u zich in een noodsituatie bevindt, zodat de zorgverleners die u behandelen eventuele mogelijke interacties tussen geneesmiddelen kunnen vermijden. U kunt deze lijst ook delen met uw vrienden en familie.
  • Spreek met uw vrienden en familie over COPD zodat ze een beter begrip hebben van wat u doormaakt.
  • Schrijf de namen op van iedereen die wil helpen en wijs hen elk een taak toe. Spreek met hen over wat u nodig hebt en controleer of ze akkoord zijn met de toegewezen taak. Sluiten

Het is uw verantwoordelijkheid om de informatie bij te houden die u krijgt van uw arts, pneumoloog, apotheker, ademhalingstherapeut en andere leden van uw zorgteam. Als u onzeker bent om dit alleen te doen, probeer een vriend of familielid te vinden om te helpen.1,2

Marie — U zorgt ervoor dat mensen vriendelijk zijn met u

Onze familiereünie was vorig jaar in juli. We reden hiervoor allemaal samen naar Brussel. Meer weten Meer weten Ze zorgden zo goed voor mij, en weet je, ik moest vroeger niet veel weten van dit soort behandeling. Nu volg ik die gewoon. Je laat mensen lief zijn voor je. Als ze willen dat ik voorop ga, doe ik dat. Je wil een bord eten halen voor me, dan kan je dat doen voor me. Dit soort dingen, zeker als er een menigte is.

Laat mensen je helpen op de luchthaven. Alles is zo ver weg. Ze bieden rolstoelen aan die je vooraf ook kan reserveren. Wanneer je aankomt, komen ze naar je auto en ga je in de rolstoel zitten en ze nemen je overal mee. En het is geweldig. Sluiten Sluiten

Acties om te ondernemen1,2

  • Vraag uw apotheker hoe u het best uw voorraad aan geneesmiddelen kan beheren.  Meer weten
  • Vraag uw zorgteam of er iets is dat u kunt doen om beter voorbereid te zijn voor uw bezoek.
  • Houd telefoonnummers en beschikbare uren van de personen in uw zorgteam bij de hand. Dit kunt u bijvoorbeeld doen door ze te programmeren in uw telefoon of ze op een stuk papier te schrijven dat u bijhoudt.
  • Houd informatie die u krijgt van de leden van uw zorgteam in een map bij en laat iedereen van uw ondersteuningsteam weten waar u deze informatie bijhoudt. Items die moeten worden bijgehouden, zijn onder andere:
    • datums en resultaten van check-ups en screeningtests
    • alle medicatie die u inneemt, inclusief de aandoening waarvoor u deze neemt en de dosering
    • datums van alle vaccins die u hebt gekregen
    • alle allergieën die u hebt
     Sluiten

Met COPD leven, kan onvoorspelbaar zijn. U kunt nieuwe symptomen ondervinden wanneer de ziekte evolueert. Of misschien overweegt u op vakantie te gaan en bent u niet zeker hoe u moet reizen met zuurstof. Zorg ervoor dat u met uw zorgverlener vastlegt waarvoor u moet bellen en/of een afspraak maken. Zorg ervoor dat u een plan hebt in geval van nood.

Acties om te ondernemen

  • Vind een contactpersoon 'in geval van nood' om u naar de arts te brengen als u daar niet alleen naar toe kunt. Meer weten
  • Verzamel telefoonnummers en beschikbare uren van de personen in uw zorgteam. Deel deze zeker met uw vrienden, familie en de contactpersoon 'in geval van nood'.
  • Vul de COPD-beoordelingstest in en bespreek deze tijdens uw volgende afspraak met uw zorgverlener.3,7 Sluiten

Uw arts zal u helpen een opflakkering of de verslechtering van COPD-symptomen te identificeren en zal u instructies geven die u kan toepassen in het geval van een opflakkering.1 Een opflakkering (algemeen benoemd door zorgverleners als een 'exacerbatie') kan plots gebeuren. Het is dus belangrijk om te weten wat te doen als er een voorvalt.4

Elk plan is uniek. Uw plan kan zuurstof, longrevalidatie, sport, voeding en/of andere behandelingen omvatten. Het is goed om het belang van alle onderdelen van uw COPD-behandelingsplan te begrijpen.5

 

Stoppen kan zeer moeilijk zijn en het is belangrijk om eerlijk te zijn met uw zorgverlener als u nog steeds rookt. Roken kan onderdelen van uw behandelingsplan beïnvloeden. Uw zorgverlener moet dit weten zodat hij of zij uw behandelingsplan kan aanpassen. Als u minder rookt of probeert te stoppen, breng dan uw zorgteam op de hoogte van de eventuele problemen die u ervaart. Samen kan u de verschillende opties bespreken die u kunnen helpen om te stoppen met roken.1

Bespreek samen met uw zorgteam welke nieuwe gewoontes uw dagelijkse routine positief kunnen aanvullen. Vraag naar de contactgegevens van andere zorgverleners die u zouden kunnen helpen om doelen te stellen en te handhaven, zoals een rookstopspecialist of voedingsdeskundige.1,6

Acties om te ondernemen

  • Deel uw doelen met uw zorgverlener.1 Meer weten
  • Stel een doel om gezond te eten.1
  • Stel een doel om regelmatig te sporten.1
  • Stel een doel om hulp te krijgen voor het stoppen met roken.1,5 Sluiten

Als u merkt dat er iets gebeurt met uw gezondheid dat anders is dan normaal, goed of slecht, zorg ervoor dat u dit deelt met uw zorgverlener. Houd niets achter. Geen detail is te groot of te klein. Zelfs als er iets is dat geen verband lijkt te hebben met uw COPD, kan het iets zijn dat uw zorgteam moet weten. Het is belangrijk dat u eerlijk en rechtuit bent zodat uw zorgteam u steeds de beste aanpak kan voorstellen.1

Acties om te ondernemen

  • Bespreek uw huidige symptomen samen met uw zorgverlener. Hij/zij zal u zeggen waar u op moet letten.1 Meer weten
  • Vul de COPD-beoordelingstest in zodat u samen met uw arts de veranderingen in uw symptomen kan opvolgen. Bespreek deze vragenlijst tijdens uw eerstvolgende afspraak.3,7

Zorg ervoor dat u alle andere behandelingen, inclusief alle medicatie, supplementen, longrevalidatie, sport, nutritionele begeleiding, gewichtsverliesprogramma's, zuurstoftherapie of holistische behandelingen, bespreekt omdat deze een impact kunnen hebben op uw COPD-beheerplan.1,5

Acties om te ondernemen

  • Schrijf alle medicatie die u neemt op.1,5 Meer weten
  • Schrijf alle supplementen of andere holistische behandelingen die u gebruikt op.1,5
  • Schrijf hoe vaak u longrevalidatie en/of sport doet op.1,5
  • Monitor uw dieet als u nutritionele begeleiding wilt of een gewichtsverliesprogramma volgt.1,5
  • Neem contact op met uw apotheker telkens wanneer u een nieuw voorschrift krijgt om zeker te zijn dat het veilig is om deze te nemen met uw andere medicatie.1,5Sluiten

Uw COPD-symptomen kunnen door bepaalde elementen of activiteiten veroorzaakt worden. Zorg ervoor dat u alle nieuwe triggers opschrijft die u opmerkt, net zoals de eventuele symptomen die ermee samengaan.1,5

Acties om te ondernemen

  • Houd alles wat uw COPD-symptomen veroorzaakt bij.1,5 Meer weten
  • Deel deze lijst met uw zorgverlener telkens wanneer deze verandert.1,5
  • Tref maatregelen om weg te blijven van alles dat uw COPD veroorzaakt.1,5Sluiten

Als roken nog steeds een deel van uw leven is, is het belangrijk dat u eerlijk bent met uw zorgverlener. Omdat het moeilijk kan zijn om te stoppen, moet uw zorgverlener weten of u nog steeds rookt en hoeveel u rookt. Als u probeert te stoppen, bespreek dan eventuele problemen met uw zorgteam. Zij zoeken samen met u de beste manier om hierin te slagen.1,5

Acties om te ondernemen

  • Wees eerlijk met uw zorgverlener als u nog steeds rookt. Roken kan uw behandelingsplan verstoren en een gevaar betekenen bij het gebruik van zuurstof.1 Meer weten
  • Vraag uw zorgverlener naar informatie over het stoppen met roken.1 Fermer

10 STAPPEN OM ZOVEEL MOGELIJK UIT UW CONSULTATIE TE HALEN

COPD kan complex zijn, zowel op het vlak van wat lichamelijk gebeurt als de effecten ervan op uw leven. U kunt veel vragen hebben voor uw arts, maar door de beperkte tijd van de afspraken kan het moeilijk zijn om alle begeleiding te krijgen die u nodig hebt.

Het gesprek met uw arts op voorhand voorbereiden en structureren, kan u helpen om het meeste uit uw consultatie te halen.

Hier volgen enkele tips om uw afspraak voor te bereiden, die andere mensen met COPD nuttig vonden:

Uw arts is de deskundige op het vlak van geneeskunde, maar u bent de deskundige op het vlak van hoe het is om te leven met uw COPD.

Probeer uw belangrijkste vragen neer te pennen en breng deze lijst mee naar de consultatie.1 U kunt indien mogelijk deze ook vooraf naar uw arts verzenden via e-mail.

Plaats uw vragen in volgorde van prioriteit. Als u geen tijd meer hebt, kunt u de minst belangrijke vragen bij uw volgende afspraak stellen.

Denk na over uw verwachtingen en doelen. Dit helpt u ook om prioriteiten te stellen.

De COPD-beoordelingstest, of de CAT (COPD Assessment Test) is een snelle, handige manier om te meten welke impact COPD op uw leven heeft en hoe dit na verloop van tijd kan veranderen - www.catestonline.org3,7

Waarom de resultaten niet delen tijdens de volgende afspraak?

Wees niet bang om dingen aan te kaarten en duidelijk te maken dat u enkele belangrijke kwesties hebt die u wilt bespreken. Vergeet niet dat deze afspraak dient om u te ondersteunen.1

Heb nooit het gevoel dat u dapper moet zijn over uw COPD tegenover uw arts, en spreek altijd rechtuit. Artsen zien patiënten dag in dag uit en er is absoluut geen reden om niet over uw twijfels en vragen te praten.1

Vraag naar een schriftelijk zelfbeheerplan dat u thuis kan helpen om op een dagelijkse basis uw COPD te beheren. Als dit niet beschikbaar is, kunt u tussen twee consultaties in alle veranderingen opschrijven die u ervaart. Noteer ook hoe deze veranderingen evolueren en eventueel verdwijnen.6

COPD kan als ziekte evolueren en iedere COPD-patiënt kan de ziekte anders ervaren. Soms ervaren patiënten de impact van hun COPD als ‘normaal’, maar is er toch ruimte voor verbetering.5

Vraag wat u zelf nog kunt doen en welke andere diensten beschikbaar zijn om u te ondersteunen.

Omdat COPD het hele lichaam beïnvloedt via uw longen, kunt u baat hebben bij de hulp van een diëtist, fysiotherapeut, psycholoog, rookstopbegeleiding of revalidatieprogramma's.5,6

Vraag naar patiënten- en lotgenotengroepen en/of eventuele apps of hulpmiddelen die uw arts zou aanraden.

COPD beheer draait niet enkel om klinische controle, en zoals veel patiënten, kunt u zoeken naar bijkomende informatie of advies over het beheren van COPD. Andere COPD-patiënten hebben eventueel tips die uw zorgteam niet kent.6

Maak aantekeningen tijdens de consultatie of breng een persoon mee die dit kan doen.

Dit kan een partner zijn, of iemand die u vertrouwt. Zij kunnen u herhalen wat er gezegd werd, en de afspraak nadien met u overlopen en bespreken.1

Referenties

  1. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD); Patients Guide;2019;1-20
  2. Food & Drug Administration (FDA). Medicines and you: A guide for older adults. Beschikbaar op https://www.fda.gov/drugs/resources-you/medicines-and-you-guide-older-adults (Laatst geraadpleegd Feb. 2020)
  3. Jones PW The European respiratory journal 2009; 34:648-654
  4. Evensen AE American Family Physician 2010; 81:607-613
  5. Global Strategy for the Diagnosis, Management and Prevention of COPD, Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) 2020. Beschikbaar op: https://goldcopd.org (Laatst geraadpleegd Feb. 2020)
  6. Hill K European respiratory review 2013; 22:405-13
  7. How is your COPD? Take the COPD Assessment Test(CAT) Beschikbaar op: https://www.catestonline.org/ (Laatst geraadpleegd Feb. 2020).

PM-BE-CPU-WCNT-190003 - Oktober 2019